‘We voelen ons verbonden, samen één in Christus’

Tekst: Wilma van der Meij, GZB-coördinator VITA-vrouwenbeweging  

‘Wat hebben we veel getuigenissen gehoord en wat voelen we ons verbonden met elkaar en met dezelfde God.’ En ‘het is zó belangrijk om er te zijn voor anderen, om hun verhalen te horen, met hen te bidden en je leven met hen te delen.’  

Dit zijn enkele reacties van de vrouwen die in september met de VITA-vrouwenreis van de GZB naar Albanië zijn geweest. Ze ontmoetten daar vele vrouwen, leerden van elkaar en bemoedigden elkaar in het geloof. Ze kijken terug op een prachtige vrouwenreis vol verbinding, zegeningen en levenslessen. Zoals een van hen zei: ‘De vrouwen daar vertrouwen, ondanks hun omstandigheden, zoveel op God. We hebben tijdens deze reis juist heel veel van hen geleerd. In Gods Koninkrijk lijkt alles andersom te zijn.’  

Eind september kwamen de achttien Nederlandse vrouwen terug uit Albanië. Na een week vol ontmoetingen met Albanese vrouwen, onder begeleiding van GZB-zendingswerkers Willeke Vrij en Wilma de Vries. Deze reis sloot aan bij de omgekeerde VITA-reis van 2024, toen acht Albanese vrouwen te gast waren bij vrouwen uit de gemeenten Bleskensgraaf, Moerkapelle, Monster, Schoonrewoerd en Urk. Wat was het bijzonder voor hen om in Nederland het gemeenteleven te ervaren! Dit jaar maakten achttien vrouwen uit dezelfde gemeenten kennis met het leven van de vaak nog jonge christenen in Albanië. Ze woonden kerkdiensten bij, bezochten (Bijbel)scholen, ontmoetten veel vrouwen en organiseerden zelfs een lokaal VITA-vrouwenevent. Ook deelden ze voedselpakketten uit en gaven trainingen aan zondagschoolleiders en verpleegkundigen in de ABC-kliniek. Het was een bijzondere week: samen zingen, met en voor elkaar bidden en elkaar bemoedigen in het geloof! Caroline (Schoonrewoerd) verwoordde het als volgt: ‘Het was een sprong in het diepe om naar het onbekende dorp van ‘onze’ Albanese vrouwen Iva en Oljana te gaan, maar de contacten met hen en met de vrouwen binnen hun gemeente zijn daardoor zoveel persoonlijker geworden.’ Janneke, van dezelfde gemeente, vult aan: ‘We hebben zoveel getuigenissen gehoord en we voelen ons zó verbonden met elkaar.’ De Albanese vrouwen hebben echt hun leven kunnen delen met de Nederlandse vrouwen. Iva uit Lushnjë: ‘We zijn aan elkaar verbonden, samen één in Christus.’ 

Die verbondenheid was ook te merken bij christenen in de Roma-wijk waar de vrouwen voedselpakketten uitdeelden. De Roma-bevolking in Albanië is achtergesteld, heeft geen bestaansrecht, geen identiteit (ze staan vaak niet eens ingeschreven) en lijdt een armoedig bestaan in bouwvallige huisjes. Kinderen gaan vaak niet naar school en bedelen op straat. Hun ouders hebben slechtbetaalde banen, zoals oud ijzer ophalen, plastic verzamelen en – meestal ’s nachts – de straat vegen. De voedselpakketten waren een geschenk uit de hemel, maar wat hun vooral heel erg goeddeed, was de onderlinge verbondenheid: luisteren, bidden, samen geloven. Hoewel de taal een barrière was, ontmoetten ze elkaar bij dezelfde God. Fitije, werkzaam in deze Roma-wijk, houdt hier drie keer per week een huisdienst. Ook nu deelde zij de Bijbelse boodschap met de Roma-vrouwen. Christa, die Fitije vorig jaar op Urk in huis had, vertelt: ‘Ik vind het ontroerend mooi dat Fitije, ondanks de tegenstand en de moeilijke omstandigheden, het Evangelie brengt aan de ongeletterde Roma. Met een vurige vasthoudendheid en vertrouwen op haar Heiland. We hoorden de christelijke Roma-vrouwen vaak zeggen: ‘God is goed!’’ Annelize uit Monster voegt hieraan toe: ‘De mensen openden hun hart en lieten zien hoe God werkzaam is in hun leven. Ondanks verdriet, financiële zorgen en lichamelijke problemen, leerden ze ons een grote les: dankbaarheid naar God. Deze les in afhankelijkheid en dankbaarheid nemen we mee terug naar Nederland.’ 

Het verhaal van Leta bevestigt dat. Zij is een soort ‘moeder-overste’ in een van de arme Roma-wijken in Tirana, de hoofdstad van Albanië. Ze probeert de problemen in de wijk op te lossen en heeft vooral oog voor de kinderen in de wijk. Naast haar eigen gezin met oudere kinderen, zorgt ze ook voor haar twee kleinkinderen, peuters nog. Ze vertelt dat haar dochter hen heeft achtergelaten in het ziekenhuis. Ze is met de noorderzon vertrokken, op zoek naar werk, naar een betere toekomst. Leta kon het niet over haar hart verkrijgen om de kinderen aan hun lot over te laten en heeft hen in haar huis (en hart) opgenomen. Ondanks dat Leta tot een uur of 4 ’s nachts als straatveger werkzaam is, en ze maar tot 6 uur ’s ochtends kan slapen, zorgt ze ervoor dat de kinderen een (relatief) veilig onderkomen hebben in haar eenkamerwoning. Het is het verlangen van Fitije om juist ook in deze wijk een plek te vinden waar vrouwen welkom zijn. Om een oase te bieden voor vrouwen die geen plek hebben voor hun eigen kinderen: een plek van rust, een lichtpunt in de duisternis. 

Tijdens een huisbezoek raakte het verhaal van Lutfie, de moeder van Eri (die vorig jaar in Monster was), de groep diep. Zij woonde met haar man en drie kinderen in een bergdorp. Haar man was werkeloos en dronk veel. Ze werd mishandeld en besloot met haar kinderen naar de stad Tirana te trekken, waar ze een onderkomen in een klein huisje vond. Na verloop van tijd kwam haar man weer bij haar wonen en er werden nog eens drie kinderen geboren. Het drankgebruik escaleerde, met een tragische afloop. In een vlaag van woede sloeg hij de hand aan hun dochter Donna, ze overleed … De ontreddering binnen dit gezin was groot, ze wisten zich geen raad met dit grote verlies. Gelukkig kregen ze steun van mensen van de kerk. Vanuit hun moslimachtergrond vonden ze troost bij God en bekeerden ze zich tot het christelijk geloof. ‘God had een plan met ons leven’, vertelt Lutfie. ‘We hebben veel gehuild om het verlies van Donna, maar we hebben ook geleerd dat God ons vasthoudt.’ Wat een getuigenis! Het raakt Joke, een van de vrouwen uit Monster: ‘Mensen hebben in heel verdrietige en armoedige omstandigheden zo’n groot vertrouwen in God. Gebeden hebben kracht, daar wees Lutfie ons weer heel duidelijk op!’ 

Bij de terugblik op deze reis vertelt Erika (Bleskensgraaf) dat ze zóveel gezien heeft, dat ze dit echt moet verwerken. Het getuigenis van verschillende mensen heeft het meeste indruk op haar gemaakt. Daar kan ze van leren: om ook zelf te getuigen van de goedheid van God. Marieke, ook uit Bleskensgraaf, vertelt dat ze zoveel schrijnende verhalen heeft gehoord en zoveel armoede heeft gezien, dat ze zich afvraagt welke hulp het hardste nodig is. ‘Vooral gebed is belangrijk. Elk gebed betekent dat er ook een bidder is die nabij is.’ Iris (Schoonrewoerd) beaamt dit: ‘Ik heb gezien dat er in Albanië een groot vertrouwen is in God, dat mensen vanuit de kerk volharden in gebed en evangelisatie, vanuit het geloof dat God alles leidt.’ Joke (Monster): ‘Zending wereldwijd begint dichtbij, maar kan overal.’ Ruth uit Moerkapelle sluit daarbij aan: ‘Zo mooi om zendingswerkers Wilma en Willeke aan het werk te zien en te merken hoe nabij ze zijn bij de mensen die we hebben ontmoet, ze delen echt hun hart.’ Willeke reageert hierop door te zeggen dat zending iets van ons allemaal is, waarbij het gebed het meest krachtig is. ‘Er zijn veel bidders voor Albanië bij gekomen.’ Daar zeggen we allemaal ‘amen’ op. 

Welkom op het VITA-event! 

Alle verhalen over deze reis zijn te lezen op www.gzb.nl/reizen/vita-vrouwenreis-albanie-2025. Ook vertellen de vrouwen op het VITA-event op 21 november in Amersfoort over hoe ze hun leven hebben gedeeld met de Albanese vrouwen. Van harte welkom!